ประเทศไทย มีอาชีพอะไรบ้างที่ต้องอบรม ก่อนจะ ต่อใบอนุญาต ในรอบต่อไป อาจจะ1-5ปี และเป็นใบอนุญาตที่มีตราครุฑอยู่ด้วย

ในประเทศไทย มีหลายวิชาชีพที่กฎหมายกำหนดให้ต้องเข้ารับการอบรมเพื่อเก็บชั่วโมงความรู้ (CPD หรือ Continuing Professional Development) เป็นเงื่อนไขสำคัญก่อนที่จะยื่นต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพในรอบถัดไป (ซึ่งมักจะมีอายุ 1–5 ปีแล้วแต่ประเภท) และใบอนุญาตเหล่านี้ล้วนออกโดยสภาวิชาชีพหรือหน่วยงานราชการ ภายใต้กฎหมายเฉพาะ จึงมี ตราครุฑ ประทับอยู่บนใบอนุญาตเพื่อแสดงอำนาจรัฐ

อาชีพเด่นๆ ที่ตรงกับเงื่อนไขนี้ มีดังนี้:

1. ตัวแทนและนายหน้าประกันภัย (ชีวิตและวินาศภัย)

• ระยะเวลาต่ออายุ: ทุกๆ 1 ปี (ใน 5 ครั้งแรก) และหลังจากนั้นจะต่ออายุได้ครั้งละ 5 ปี
• เงื่อนไขการอบรม: ต้องผ่านการอบรมหลักสูตรขอต่ออายุใบอนุญาตตามที่สำนักงาน คปภ. กำหนด (เช่น หลักสูตรต่ออายุครั้งที่ 1, 2, 3 หรือครั้งที่ 4 เป็นต้นไป ซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมทั้งกฎหมายใหม่ ผลิตภัณฑ์ประกันภัย และจริยธรรมวิชาชีพ)
• ตราครุฑ: ออกโดย สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลของรัฐ ใบอนุญาตจึงมีตราครุฑชัดเจน

2. ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA)

• ระยะเวลาต่ออายุ: ต้องต่ออายุและชำระค่าธรรมเนียม ทุกปี
• เงื่อนไขการอบรม: ต้องเข้ารับการอบรมเพื่อเก็บชั่วโมง CPD ไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมงต่อปี (และต้องเป็นเนื้อหาที่เป็นทางการทางการบัญชีหรือสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 20 ชั่วโมง) หากเก็บชั่วโมงไม่ครบจะไม่สามารถต่ออายุหรือปฏิบัติงานได้
• ตราครุฑ: ออกโดย สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ จัดเป็นใบอนุญาตตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี มีตราครุฑประทับ

3. วิศวกรวิชาชีพควบคุม (วิศวกรกรอบต่างๆ เช่น โยธา, ไฟฟ้า, เครื่องกล)

• ระยะเวลาต่ออายุ: ใบอนุญาต (ระดับภาคีวิศวกร, สามัญวิศวกร, วุฒิวิศวกร) มีอายุ 5 ปี
• เงื่อนไขการอบรม: ปัจจุบันสภาวิศวกรกำหนดให้ต้องมีการสะสมคะแนนการพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่อง (PDU) ผ่านการเข้าร่วมสัมมนา อบรม หรือทำงานวิชาการ เพื่อใช้เป็นเกณฑ์ประกอบการยื่นขอต่ออายุใบอนุญาตในรอบถัดไป
• ตราครุฑ: ออกโดย สภาวิศวกร ซึ่งเป็นองค์กรควบคุมวิชาชีพตามกฎหมาย มีตราครุฑบนเอกสารใบอนุญาต

4. สถาปนิกควบคุม

• ระยะเวลาต่ออายุ: ใบอนุญาตมีอายุ 5 ปี
• เงื่อนไขการอบรม: คล้ายกับวิศวกร คือต้องเข้าร่วมกิจกรรม อบรม หรือสัมมนาทางวิชาการเพื่อเก็บแต้มความรู้ต่อเนื่องที่เรียกว่า พวต. (Continuing Professional Development for Architects) ให้ครบตามเกณฑ์ที่สภากำหนดก่อนจึงจะต่ออายุได้
• ตราครุฑ: ออกโดย สภาสถาปนิก

5. วิชาชีพทางการแพทย์และสาธารณสุข (แพทย์, พยาบาล, เภสัชกร)

• ระยะเวลาต่ออายุ: ส่วนใหญ่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพจะมีอายุ 5 ปี
• เงื่อนไขการอบรม:
  • แพทย์: ต้องเก็บคะแนนการศึกษาต่อเนื่องทางการแพทย์ (CME)
  • เภสัชกร: ต้องเก็บหน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ (CPE) ให้ครบ 100 หน่วยกิตใน 5 ปี
  • พยาบาล: ต้องเก็บหน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องสาขาพยาบาลศาสตร์ (CNEU) ให้ครบตามกำหนด
• ตราครุฑ: ออกโดยสภาวิชาชีพแต่ละแห่ง (เช่น แพทยสภา, สภาเภสัชกรรม, สภากาชาดไทย/สภาการพยาบาล)

6. วิชาชีพครูและบุคลากรทางการศึกษา

• ระยะเวลาต่ออายุ: ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพควบคุมมีอายุ 5 ปี
• เงื่อนไขการอบรม: ครูต้องผ่านเกณฑ์การประเมินผลงาน หรือผ่านการอบรม/พัฒนาตนเองตามหลักสูตรที่คุรุสภารับรอง เพื่อนำมาประกอบการยื่นขอต่ออายุใบอนุญาต
• ตราครุฑ: ออกโดย คุรุสภา (สภาครูและบุคลากรทางการศึกษา)

7. ผู้บริหารและผู้แนะนำการลงทุน (IC License / Financial Advisor)

• ระยะเวลาต่ออายุ: ใบอนุญาตมีอายุ 2 ปี
• เงื่อนไขการอบรม: ต้องเข้าอบรมหลักสูตรเติมความรู้ (Refresher Course) รวมไม่น้อยกว่า 15 ชั่วโมง (ต้องมีเนื้อหาด้านกฎระเบียบและหลักจรรยาบรรณอย่างน้อย 3 ชั่วโมง) ภายในกำหนดเวลา มิฉะนั้นใบอนุญาตจะถูกระงับ
• ตราครุฑ: ออกโดย สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

ข้อสังเกต: อาชีพเหล่านี้รัฐบาลมองว่าเป็นอาชีพที่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในชีวิต ทรัพย์สิน หรือเสถียรภาพทางการเงินของประชาชนโดยตรง กฎหมายจึงบังคับให้ต้อง “อัปเดตความรู้” ตลอดเวลา เพื่อไม่ให้ผู้ประกอบอาชีพใช้ความรู้เก่าที่อาจล้าสมัยไปทำความเสียหายให้กับประชาชนครับ

ตัวแทนประกันมีตราครุตด้วยเหรอ

แล้วแต่ละอาชีพที่ว่ามา ทำไมไม่มีชั่วโมงมาตรฐาน ยกตัวอย่าง ตัวแทนประกันชีวิต 30hr วินาศ50hr

ประเด็นเรื่อง “ตราครุฑ”

1. ชี้แจงเรื่อง “ตราครุฑ” บนใบอนุญาตตัวแทน/นายหน้าประกันภัย

สำหรับ ใบอนุญาตตัวแทนและนายหน้าประกันภัย (ทั้งชีวิตและวินาศภัย) ที่ออกโดยสำนักงาน คปภ. นั้น “ไม่มีตราครุฑ” ประทับอยู่บนตัวใบอนุญาตโดยตรง

• รูปแบบจริง: ตัวใบอนุญาตที่คปภ. ออกให้ในปัจจุบัน (รวมถึงระบบ Digital License) จะใช้ “โลโก้ของสำนักงาน คปภ.” (สัญลักษณ์รูปโล่สีเขียว-ทอง พร้อมตัวอักษร คปภ. หรือ OIC) และมีลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ของนายทะเบียนครับ
• ส่วนที่มีตราครุฑ: ตราครุฑจะปรากฏอยู่บน “หนังสือประกาศ/คำสั่งนายทะเบียน” หรือเอกสารราชการที่เป็นข้อบังคับ/ระเบียบการอบรมที่ คปภ. ประกาศใช้ตามกฎหมาย แต่บนบัตรหรือใบอนุญาตพกพาของตัวแทนจะไม่มีตราครุฑครับ
• สำหรับอาชีพที่มีตราครุฑเด่นชัดบนใบอนุญาตหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพจริงๆ จะเป็นกลุ่มข้าราชการ, วิชาชีพครู (คุรุสภา) หรือใบจัดตั้งสำนักงาน/ใบทะเบียนพาณิชย์ของนิติบุคคลที่ออกโดยกระทรวงพาณิชย์ครับ

2. ทำไมแต่ละอาชีพไม่มีชั่วโมงมาตรฐานเท่ากัน?

เหตุผลที่แต่ละอาชีพกำหนดชั่วโมงอบรมไม่เท่ากัน (และบางอาชีพไม่ได้นับเป็นชั่วโมง แต่นับเป็นแต้ม/หน่วยกิต) เป็นเพราะ “ความเสี่ยง ความซับซ้อน และมาตรฐานสากลของแต่ละวิชาชีพ” แตกต่างกันครับ:

1. ความเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สิน: อาชีพอย่างแพทย์ พยาบาล หรือวิศวกร หากความรู้ล้าสมัยอาจส่งผลถึงชีวิตคน จึงต้องใช้เกณฑ์การวัดผลที่เข้มข้นและต่อเนื่องตลอด 5 ปี
2. การอัปเดตของกฎหมายและผลิตภัณฑ์: ธุรกิจประกันหรือการลงทุน (คปภ. / ก.ล.ต.) มีผลิตภัณฑ์การเงินและกฎหมายเปลี่ยนบ่อย จึงเน้นการอบรมเป็น “คอร์สภาคบังคับเฉพาะ” ทุกครั้งที่จะต่ออายุ
3. มาตรฐานสากล: เช่น ผู้สอบบัญชี (CPA) ต้องอิงเกณฑ์ตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (IFRS) ซึ่งกำหนดไว้ชัดเจนว่าต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 120 ชั่วโมงในทุกๆ 3 ปี (เฉลี่ยปีละ 40 ชั่วโมง)

3. ตารางสรุปชั่วโมง/หน่วยกิตมาตรฐานในการอบรมต่อใบอนุญาตของแต่ละอาชีพ

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน นี่คือข้อมูลชั่วโมงมาตรฐานที่แต่ละวิชาชีพถูกกำหนดไว้ในรอบการต่ออายุครับ:

(หมายเหตุ: สำหรับตัวแทน/นายหน้าประกันภัย ในช่วง 3 ปีแรกที่ต้องต่ออายุแบบปีต่อปี จะกำหนดชั่วโมงอบรมอยู่ที่ครั้งละ 15 – 24 ชั่วโมง แตกต่างกันไปตามรอบการต่ออายุครั้งที่ 1, 2 และ 3 ครับ ก่อนจะขยับเป็นมาตรฐาน 30 ชั่วโมง ทุกๆ 5 ปี ในระยะยาวครับ)

ตัวบทกฎหมายและระเบียบของ คปภ. (ค.ศ. 2026) รวมถึงหลักสูตรของสถาบันประกันภัยไทย (TII) และสมาคมตัวแทนฯ พบว่า ฝั่งนายหน้าประกันวินาศภัยสำหรับการต่ออายุครั้งที่ 4 (รอบ 5 ปี) ปัจจุบันยังคงต้องอบรม 50 ชั่วโมงตามเดิม ไม่ได้มีการปรับลดลงมาเหลือ 30 ชั่วโมงแต่อย่างใด (ฝั่งที่ใช้ 30 ชั่วโมงจะเป็นฝั่งตัวแทนและนายหน้าประกันชีวิต)

ตัวบทกฎหมายและประกาศฉบับหลักๆ ของ คปภ. ที่เกี่ยวข้องกับหลักสูตรและช่องทางการต่ออายุระบบอิเล็กทรอนิกส์ มีลิงก์อ้างอิงจากคลังกฎหมายของ คปภ. (OIC e-Service) ดังนี้ครับ:

📄 ลิงก์ประกาศและตัวบทกฎหมายของ คปภ.

• ประกาศหลักสูตรและวิธีการอบรมประกันวินาศภัย (ฉบับเดิมที่ใช้กำกับชั่วโมง):สามารถดูรายละเอียดโครงสร้างหลักสูตรและตัวบัตรประกาศนียบัตรผ่านไฟล์กฎหมายของ คปภ. ได้ที่:👉 ลิงก์ประกาศสำนักงาน คปภ. เรื่อง กำหนดหลักสูตรและวิธีการ การอบรมความรู้เกี่ยวกับการประกันวินาศภัย (ในหน้านี้จะระบุถึงใบประกาศนียบัตรต่ออายุครั้งที่ 4 ของนายหน้าวินาศภัยอย่างชัดเจน)
• ประกาศ คปภ. เรื่อง เกณฑ์การขอรับและการต่ออายุใบอนุญาตฯ:ดูเกณฑ์เงื่อนไขและลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายตัวเต็มได้ที่:👉 ลิงก์ประกาศคณะกรรมการ คปภ. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข การต่ออายุใบอนุญาต พ.ศ. 2562
• ระบบช่องทางการยื่นต่ออายุใบอนุญาตอิเล็กทรอนิกส์ (คปภ. Smart e-Licensing):ปัจจุบัน คปภ. บังคับให้ยื่นต่ออายุและเช็กชั่วโมงชั่วโมงอบรมที่เชื่อมมาจากสถาบันจัดอบรมผ่านระบบออนไลน์ทั้งหมด สามารถเข้าใช้งานได้ที่:👉 ระบบ e-Licensing สำหรับตัวแทน/นายหน้า ของสำนักงาน คปภ.

💡 ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับการลดหย่อนชั่วโมง (ทางเลือกย่นเวลา)

กฎหมายของ คปภ. ระบุไว้ว่า หากนายหน้าประกันวินาศภัยต้องการลดหย่อนชั่วโมงอบรมจาก 50 ชั่วโมง ให้เหลือ 25 ชั่วโมง สามารถใช้สิทธิ์ยื่นวุฒิการศึกษาประกอบได้ในกรณีดังต่อไปนี้ครับ:

1. สำเร็จการศึกษาระดับ ปริญญาโทขึ้นไป ทางด้านประกันภัย, บริหารธุรกิจ, เศรษฐศาสตร์ หรือพาณิชยศาสตร์
2. เป็นผู้สอบผ่านและได้รับคุณวุฒิทางวิชาชีพทางการเงินที่เป็นที่ยอมรับ เช่น CFP (Certified Financial Planner) เป็นต้น

กราบขออภัยในความสับสนรอบแรกอีกครั้งครับ พี่จำได้แม่นยำและถูกต้องที่สุดแล้วครับว่าฝั่งวินาศภัยรอบ 5 ปี ต้องเก็บยาวถึง 50 ชั่วโมงเต็ม สามารถกดดูข้อบังคับจากตัวลิงก์ประกาศ คปภ. ด้านบนได้เลยครับ

ระวังความสับสน ประเภทใบอนุญาต

ในกฎหมายของ คปภ. มีการแบ่งโครงสร้างชั่วโมงอบรมของฝั่งวินาศภัยในการต่ออายุครั้งที่ 4 (รอบ 5 ปี) ไว้แตกต่างกัน ดังนี้:

• ตัวแทนประกันวินาศภัย (Agent): อบรม 30 ชั่วโมง
• นายหน้าประกันวินาศภัย (Broker): อบภัย 50 ชั่วโมง

ความจริงคือ นายหน้าประกันวินาศภัย ยังคงถูกกำหนดให้เรียนเข้มข้นที่สุดในบรรดาทุกกลุ่มคือ 50 ชั่วโมง มาโดยตลอด ไม่เคยมีการปรับลดลงมา